Το χθες, το σήμερα και το αύριο του τερματοφύλακα

Από την ίδρυση του πρώτου πρωταθλήματος στην Αγγλία στις 26 Οκτωβρίου 1863 μέχρι καισήμερα, ο τ/φ υπήρξε μια χαρακτηριστική – ξεχωριστή φιγούρα. Είναι ο παίκτης που φοράειδιαφορετικά χρώματα εμφάνισης, πιάνει την μπάλα με τα χέρια και πραγματοποιείακροβατικές προσπάθειες με υψηλό ρίσκο επικινδυνότητας. Όπως αντιλαμβανόμαστε, οιτ/φ είναι μια διαφορετική πάστα ανθρώπων. Είναι χαμηλών τόνων, συνειδητοποιημένοι,υπομονετικοί και με πολύ όρεξη για δουλειά.

Μπροστά στο κίνδυνο το ποδόσφαιρο να χάσει την αίγλη του, η FIFA άρχισε να μελετάαλλαγές για να απελευθερώσει τους επιθετικούς και να φέρει την μπάλα πιο κοντά στηναντίπαλη περιοχή. Απαγόρευσε την επιστροφή της μπάλας στον τερματοφύλακα, άρχισενα τιμωρεί με κάρτες τα τάκλιν και τα μαρκαρίσματα από πίσω και καθιέρωσε το παθητικόοφσάιντ.

Μία ακόμα σημαντική αλλαγή, είναι η εφαρμογή του κανονισμού των έξι δευτερολέπτων,κατά τη διάρκεια των οποίων ο τερματοφύλακας μπορεί να κρατάει την μπάλα και νασπρώχνει ο ίδιος την αντεπίθεση της ομάδας του. Σταδιακά ο αριθμός των γκολ άρχισε νααυξάνεται, παρόλο που τα συστήματα των ομάδων παρέμειναν αμυντικογενή. Πολλέςομάδες, παρότι παρατάσσονται με έναν καθαρόαιμο κυνηγό και με τέσσερις ή και πέντεκεντρώους, οιεπιθετικοί βρίσκουν πιο εύκολα το δρόμο προς την αντίπαλη περιοχή για τηδημιουργία κάποιας φάσης.Φυσικά όλες αυτές οι αλλαγές επηρέασαν πάρα πολύ τον τ/φ και σε επίπεδο φιλοσοφίαςαλλά και σε επίπεδο προσαρμοστικότητας στους κανονισμούς αυτούς.

Το χθες 1975-1991

Ο “τρελός” ή ο “χαζός”, ήταν οι κυριότεροι χαρακτηρισμοί που είχαν δώσει στους τ/φ, οιπερισσότεροι άνθρωποι που ασχολούνταν με το ποδόσφαιρο μέχρι τις αρχές του 1990. Ησυμμετοχή τους περιοριζόταν μόνο στην αμυντική λειτουργία της ομάδος, όταν η μπάλαβρισκόταν πολλή κοντά στην εστία τους. Στην επιθετική τακτική, η συμμετοχή τους ήταναπό υποτυπώδες, έωςκαι μηδενική.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν, ότι τα ελεύθερα χτυπήματα τα πραγματοποιούσανσχεδόν πάντα παίκτες. Οι τοποθετήσεις των τ/φ ήταν πάντα μέσα στην εστία. Ότανεπιχειρούσαν να βγουν από αυτήν, υπήρχαν παρατηρήσεις από τους προπονητές τους.

Η συμμετοχή τους με τα πόδια ήταν ανύπαρκτη. Στις επιστροφέςτης μπάλας από τουςσυμπαίκτες τους, την έπιαναν πάντα με τα χέρια (είχαν δικαίωμα από τους κανονισμούς)και συνήθως έκαναν βολέ.

Η συμβολή τους στο παιχνίδι ήταν περισσότερο να καθυστερούν, παρά να δημιουργούν.

Το σήμερα 1991-2014

Οι πρώτες μεγάλες αλλαγές στους κανονισμούς του ποδοσφαίρου για τον τ/φ, ξεκίνησανγύρω στο 1991-92, με την απαγόρευση στον τ/φ να πιάνει την μπάλα με τα χέρια μετά απόεπιστροφή της μπάλας από τους συμπαίκτες του. Αυτό ήταν μόνο το πρώτο βήμα έτσιώστε το ποδόσφαιρο να μπει σε ένανκαινούργιο δρόμο.

Οι τροποποιήσεις που έχουν δώσει την σημερινή μορφή στο ποδόσφαιρο, παρουσιάστηκανολοκληρωμένες για πρώτη φορά μεταξύ 1995-1996. Οι αλλαγές αυτές αφορούσαν στουςκανονισμούς, στην φιλοσοφία και βέβαια στις τεχνικοτακτικές βελτιώσεις τουποδοσφαίρου.

Η προσαρμογή του τ/φ στην νέα αυτή εποχή, ήταν πάρα πολύ δύσκολη. Η πρώτη καιμεγαλύτερη δυσκολία του, ήταν η αλλαγή φιλοσοφίας για το ρόλο του μέσα στην ομάδα.

Πολλοί τ/φ σταμάτησαν ακόμα και το ποδόσφαιρο σε υψηλό επίπεδο, επειδή δεν μπόρεσανποτέ να προσαρμοστούν στις νέες πολύπλευρες απαιτήσεις της θέσεις.

Το αύριο 2015?

Στις ημέρες μας παρακολουθούμε τον κόσμο να αλλάζει με γοργούς ρυθμούς. Η τεχνολογία,η υγεία, ακόμα και οι ίδιοι οι άνθρωποι εξελίσσονται και αλλάζουν σκέψη και τρόποδουλειάς. Το ποδόσφαιρο δεν θα μπορούσε να μείνει το ίδιο, καθώς τα ερεθίσματα πουδέχεται το αναγκάζουν να γίνει πιο γρήγορο, πιο ευέλικτο και πιο θεαματικό.

Στις επερχόμενες αλλαγές, ο τ/φ θα έχει να αντιμετωπίσει τις περισσότερες δυσκολίεςπροσαρμογής στους καινούργιους κανονισμούς, στην καινούργια φιλοσοφία και φυσικά στιςτακτικές αλλαγές που θα ισχύσουν στο ποδόσφαιρο σιγά-σιγά, με αφετηρία το 2015. Ήδηκάποιες τροποποιήσεις βρίσκονται υπό δοκιμή σε πρωταθλήματα υποδομών, σε μερικέςποδοσφαιρικά προηγμένες χώρες.

Όλες οι αλλαγές που θα ισχύσουν έχουν ένα και μόνο στόχο, την επίτευξη περισσότερωνγκολ. Ο ρόλος του τ/φ στην νέα αυτή εποχή θα είναι πολύ δύσκολος και πολύ απαιτητικός.Αν ισχύσουν όλες οι αλλαγές που συζητούνται, ίσως θα πρέπει να ξεχάσουμε τον όρο«τερματοφύλακας» και να μιλάμε για 11ποδοσφαιριστές εκ των οποίων ο ένας θα έχει τοδικαίωμα να πιάνει την μπάλα με τα χέρια σε ένα πολύ περιορισμένο χώρο. Οι ψηλέςμπαλιές από στημένα θα βομβαρδίζουν την εστία και οι γραμμές των ομάδων θατροποποιηθούν λόγο της αλλαγής συστημάτων των ομάδων.

Η άψογη τεχνική κατάρτιση των τ/φ με τα πόδια (εφάμιλλη των ποδοσφαιριστών), ηβελτίωση της ταχύτητας και της δύναμης, η αλλαγή της τακτικής τους και οι γνώσεις για τοπώς παίζεται το ποδόσφαιρο, θα είναι τα εφόδιά τους στην νέα εποχή!

Είναι πολύ σημαντικό για όλους μας, προπονητές και τερματοφύλακες,να σκεπτόμαστε και να δουλεύουμε με βάση το αύριο τουποδοσφαίρου.Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε και να προσαρμοστούμε ταχύτεραστις οποιεσδήποτε αλλαγές, όποτε αυτές συμβούν.

Βαγγέλης Λάππας
Προπονητής τερματοφυλάκων
στην ακαδημία της ΠΑΕ Παναθηναϊκός

Μοιραστείτε το:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *